Григорийн тооллын жилийн 106 дахь (өндөр жил бол 107дахь) өдөр юм. Мөн он дуустал 259 өдөр үлдэж байна.
Онцлох үйл явдал
- МЭӨ 1457 – Египетийн фараон III Тутмос болон Кадешийн хаан Канаанитийн армийн эсрэг тулаан эхэлжээ. Энэ нь дэлхийн түүхэнд тэмдэглэгдсэн хамгийн эртний бөгөөд анхны тулаан юм.
- 1346 – Сербийн эзэнт гүрний хаанаар “Бүхнийг чадагч” Бушан өргөмжлөгдөж улмаар Балканы хаант улсуудыг эзлэн түрэмгийлж эхэлжээ.
- 1520 – Испанийн хаан V Чарльзын эрсэг Комунеросын хувьсгал дэгджээ.
- 1582 – Испанийн аялагч, эзлэн түрэмгийлэгч Хернандо де Лерма Аргентин улсын Сальта арлыг илрүүлэв.
- 1746 – Кимберландын гүн Уиллиам Августусаар удирдуулсан цэргийн хүч Францын якобчуудыг дэмжигч цэргийн хүчтэй тулалдав. Тулааны дараа Шотландын ёс зан заншилд бага хэмжээгээр өөрчлөлт оржээ.
- 1780 – Германы Умард Райн-Вестфалиад Мюнстерийн их сургууль байгуулагдав.
- 1799 – Наполеоны дайн: Табор уулын тулаан: Наполеоны цэргийн хүч Османы Туркийн армийг Йордан гол өгсөн Акра орчимд бүслэн дарав.
- 1818 – АНУ-ын Сенатын танхим Канадтай хиллэх хилийн зурвасыг эцэслэн баталжээ.
- 1847 – Английн далайчид Маори омгийнхон руу санаандгүй гал нээснээр нутгийн уугуул иргэд Английн далайчдын эсрэг босчээ. Үүний улмаас Шинэ Зеландыг эзлэн түрэмгийлэх гэсэн урт хугацааны дайн дэгдсэн байна.
- 1853 – Энэтхэгт анхны зорчигч тээврийн галт тэрэгний үйлчилгээ нэвтрэв. Анхны зорчигч тээврийн галт тэрэг Бомбайаас Тане хот руу зорчиж байжээ.
- 1862 – Америкийн иргэний дайн: Лий Миллсийн тулаан эхлэв.
- Америкийн иргэний дайн: Колумбиа тойргийн хуралдаанаар боолчлолыг цуцалжээ.
- 1863 – Америкийн иргэний дайн: Холбооны бүх цэргийн адмирал Девид Диксон Портероор удирдуулсан Холбоотны тэнгисийн цэрэг, Виксбург орчимд Холбооны явган цэргийн ангитай буудалцав.
- 1910 – Орчин үеийн шайбтай хоккейн дүрмийн дагуу зохиогдсон анхны тэмцээн АНУ-ын Массачусетс мужийн Бостон хотын цэнгэлдэхэд болжээ.
- 1912 – Харриет Күймби Английн сувгийг нисч гаталсан анхны эмэгтэй болов.
- 1917 – Швейцарьт цөлөгдсөн Владимир Ленин Оросын Петроград хотод эргэн иржээ.
- 1919 – Энэтхэгийн эрх чөлөөний төлөө тэмцэж байсан иргэдийг хүч хэрэглэн тараасан Британийн колонийн засаг захиргааны эсрэг залбирал үйлдэхийг Мохандас Ганди уриалжээ.
- Польш-Зөвлөлтийн дайн: Польшийн арми Вильна ажиллагаа явуулж, одоогийн Литва улсын Вилниус хотыг эзлэн авчээ.
- 1921 – Монгол Улсын Ерөнхий сайдаар Догсомын Бодоо тодорчээ. Тэрээр 1922 оны нэгдүгээр сарын 7-ны өдрийг хүртэл энэ албыг хашсан юм.
- 1922 – Герман болон ЗХУ Рапаллогийн гэрээнд гарын үсэг зурснаар дэлхийн I дайнаас болж тасалдаад байсан дипломат харилцаагаа эргэн сэргээв.
- 1941 – Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Итали-Германы хамтарсан тэнгисийн цэргийн хүч Британийн усан онгоцнуудыг бөмбөгдөж эхлэв.
- 1944 – Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Холбоотны цэргийн хүч Сербийн Бельград хотыг бөмбөгдөв. Үүний улмаас 1100 хүн амиа алджээ. Түүнээс гадна түүхийн дурсгалт Христийн Ортодокс сүм бүрэн нурсан юм.
- 1945 – Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Зөвлөлтийн “Улаан арми” Германы армийн эсрэг сүүлийн шийдвэрлэх тулааны хийжээ. Сийловын өндөрлөгийн төлөөх тулаанд хоёр талаас нийтдээ нэг сая цэрэг оролцсон гэх мэдээ бий.
- АНУ-ын арми Нацистын улстөрийн хоригдлуудыг хорьж байсан Колдицийн лагерийг чөлөөлжээ.
- Германы дүрвэгсэд тээвэрлэж явсан “Гойа” хөлөг онгоцыг Зөвлөлтийн шумбагч онгоц гал нээн устгав. Үүний улмаас 7000 хүн газар дээрээ амиа алджээ.
- 1947 – Америкийн улстөр судлаач Бернард Барук АНУ болон ЗХУ-ын харилцаанд сэв суусныг ажиглан “Хүйтэн дайн” гэх нэр томъёог анх удаа ашиглав.
- 1961 – Кубын удирдагч Фидель Кастро ард түмэндээ хандан хэлсэн үгэндээ “Куба улс ирэх жилүүдэд Марксист-Ленинист замаар Коммунист засаглалаар замнана” гэдгээ зарлан тунхаглажээ.
- 1963 – АНУ-ын Алабама мужийн Бирмингем хотод болж буй хүний эрхийн төлөөх тайван жагсаалыг засгийн газраас хүч хэрэглэн тарааж байгааг эсэргүүцэн хүний эрхийн төлөө тэмцэгч Мартин Лютер Кинг “Бирмингемийн шорон”-гоос захидал бичжээ.
- 1972 – Аполло сансрын хөтөлбөр: АНУ-ын Флорида мужийн Канаверал хошуунаас “Аполло 16” хөлөг хөөрөв.
- 1990 – Дэлхийн эрүүл мэндийн практикт анх удаа Жек Кеворкиан гэх эмч өвчтөний хүсэлтээр амьсгалын системийг нь тасалжээ. Түүнийг олон нийт “Үхлийн эмч” гэж цоллосон гэдэг.
- 2001 – Энэтхэг-Бангладешийн хооронд тав хоног үргэлжилсэн хилийн маргаан дэгдэв.
- 2003 – Грекийн парламент Европын холбоонд нэгдэн орохыг дэмжжээ.
- 2007 – Виржиниагийн технологийн коллежийн халдлага: Солонгос гаралтай Сён-Хуй Чо гэгч Виржиниагийн технологийн коллежид зэвсэглэн халдаж, 32 хүн амиа алдан, 17 гаруй хүн шархаджээ. Халдлага үйлдсэнийхээ дараа Сён-Хуй Чо өөрийгөө буудан хороосон байна.
- 2012 – Норвеги улсад террорист халдлага үйлдсэн Андерс Беринг Бревикид холбогдох хэргийн шүүх хурал нийслэл Осло хотод эхэлжээ.
- Пулитцерийн шагналын Уран зөгнөлийн төрөлд аливаа ном зохиол ялалт байгуулсангүй. Ингэснээр 1977 оноос хойш анхны тохиолдол болсон юм.
- 2014 – Өмнөд Солонгосын Жиндо арлын ойролцоо Севол гатлага онгоц осолдож 304 зорчигч амиа алджээ. Олон нийт болон төрийн зүтгэлтнүүд Севол онгоцны удирдлагын багийг буруутгаж байсан ч тэд ослын үед хийх ёстойгоо хийсэн болох нь тогтоогдсон юм.
Мэндэлсэн алдартнууд
- 1319 – Францын хаан II Жон (1364 онд нас барсан)
- 1488 – Жосон улсын хаан Жунжон (1544 онд нас барсан)
- 1839 – Италийн 12 дахь ерөнхий сайд Антонио Старабба (1908 онд нас барсан)
- 1844 – Нобелийн шагналт Францын зохиолч Анатоль Франц (1924 онд нас барсан)
- 1847 – Швейцарийн холбооны ордоны загварыг бүтээсэн Австрийн архитекторч Ханс Ауэр (1906 онд нас барсан)
- 1867 – Нисэх онгоцыг зохион бүтээсэн Америкийн эрдэмтэн Уильбур Врайт (1912 онд нас барсан)
- 1889 – Английн нэрт жүжигчин, найруулагч Чарльз Спенсер Чаплин (1977 онд нас барсан)
- 1893 – Олимпын мөнгөн медальт Америкийн халхалттай гүйгч Жон Нортон (1979 онд нас барсан)
- 1917 – Алдарт зохиолч Йан Флемингийн “Жеймс Бонд” зохиолын нууц ажилтан “Жеймс Бонд”-ын дүрийг бүтээсэн анхны жүжигчин Барри Нелсон (2007 онд нас барсан)
- 1921 – Академийн наадам, “Алтан Бөмбөрцөг” наадмын хоёр удаагийн шагналт Английн нэрт жүжигчин Петер Устинов (2004 онд нас барсан)
- 1922 – Бельгийн 43 дахь ерөнхий сайд Лео Тиндеманс (2014 онд нас барсан)
- 1927 – Ромын пап XVI Бенедикт
- 1933 – Олимпын аварга, Европын хошой аварга Зөвлөлтийн уртын харайгч, гүйгч Вера Крепкина
- 1940 – Данийн хатан хаан II Маргрете
- 1942 – “Формула 1” уралдааны Уиллиамс багийг үндэслэгч Френк Уиллиамс
- 1950 – “Цагдаагийн академи” киноны Таклберригийн дүрээр алдаршсан Девид Граф (2001 онд нас барсан)
- 1952 – Азийн таван удаагийн аварга Израйлийн урдын харайгч, олон төрөлтийн тамирчин, гүйгч Эстер Рот-Шахаморов
- 1955 – Люксембургийн их ван Хенри
- 1965 – “Муу залуус”, “Том ээжийн байшин” киноны од Мартин Лоуренс
- 1969 – Дэлхийн хошой мөнгөн медальт Шведийн уулын цаначин Патрик Жарбин
- 1971 – Америкийн нэрт дуучин Селена (1995 онд нас барсан)
- Олимпын хүрэл медальт, Хосын төрөлд их дуулгийн 20 түрүү авсан Беларусийн теннисч Наташа Зверава
- 1973 – Сенегал гаралтай Америкийн дуучин Эйкон
- 1977 – Шведийн хөлбөмбөгч Фредрик Льюнгберг
- 1982 – Францын сагсанбөмбөгч Борис Диау
- 1984 – Олимпын хошой мөнгө, нэг хүрэл, Дэлхийн гурван удаагийн аварга Ямайкын гүйгч Керрон Стьюарт
- 1985 – Нигерийн хөлбөмбөгч Тайе Таиву
- 1986 – Японы хөлбөмбөгч Шинжи Оказаки
- 1987 – Английн хөлбөмбөгч Аарон Леннон
Тэмдэглэлт өдөр
Дани Хатан хаан Маргрете мэндэлсэн өдөр
Унгар Хоморголон устгалтад өртөгсдийг дурсах өдөр
Америкийн Нэгдсэн Улс Үндэсний эрүүл мэндийн даатгалын өдөр- Дэлхийн дуу хоолойны өдөр
Эх сурвалж: WIKIPEDIA
