Чарлз III хааны АНУ-д хийсэн төрийн айлчлал Дональд Трамптай харилцаагаа сэргээх оролдлого мэт харагдаж байгаа ч сүүлийн үед суларч буй АНУ-Их Британийн харилцааг шууд засахгүй.
Гэсэн хэдий ч энэ айлчлал нь Лондон урт хугацааны стратеги баримталж, түүхэн холбоогоо хадгалахыг зорьж буйг тод харуулж байна.
Их Британи өмнө нь ч хааны гэр бүлийг ашиглан АНУ-ын Ерөнхийлөгчийг “ялж” дотносуулах дипломат арга хэрэглэсээр иржээ.
Өнгөрсөн есдүгээр сард Трампыг тансаг төрийн айлчлалаар хүлээн авч байсан бол энэ удаа хаан хатан Камиллатай хамт Америкийн Тусгаар тогтнолын тунхаглалын 250 жилийн ойтой холбоотойгоор Вашингтонд айлчилж байна.
“Харилцааны хамгийн муу үе”
Өдгөө 77 настай хааны дөрвөн өдрийн айлчлал нь 1956 оны Суэцийн хямралаас хойших АНУ-Их Британийн хамгийн хүнд үеийн харилцаа дунд болж байна. Мөн Трампын засаг захиргаа болон Европын холбоотнуудын хоорондын зөрчил ч хурцадсаар байгаа юм.
Трамп сүүлийн үед Их Британийн Ерөнхий сайдКеир Стармерийг Ираны дайныг дэмжихээс татгалзсаны төлөө шүүмжилж байсан.
Гэвч дипломатчдын үзэж байгаагаар, хааны үүрэг нь улс төрийн маргааныг шууд шийдэхээс илүүтэй АНУ-ын ард иргэд болон улс төрчдөд хоёр улсын гүн гүнзгий, урт хугацааны холбоог сануулахад чиглэж байгаа аж.
АНУ-д суугаа Их Британийн Элчин сайд асан Найжел Шейнвалд хааны Конгресст хэлсийн үгийг хоёр орны соёл, аюулгүй байдал, батлан хамгаалах, технологийн өргөн холбоог онцолсон гэж тайлбарлажээ.
Тэрбээр “Хаан хэлсэн үгээ зөвхөн өнөөгийн засаг захиргаагаар хязгаарлагдахгүй, илүү өргөн, удаан хугацаанд нөлөөлнө гэж найдаж байна” хэмээн хэлсэн байна.
Сүүлийн үеийн хурцадмал байдал
Хааны 77 насны төрийн айлчлал нь хоёр орны харилцаа 1956 оноос хойших хамгийн доод түвшинд хүрсэн үед болж байна.
Трамп энэ жил Грийнландыг авах тухай хүртэл ярьж, мөн Иран Ормузын хоолойг хаасан асуудлаар НАТО-гийн холбоотнуудаа хатуу шүүмжилсэн.
Конгресст хэлсэн үгэндээ хаан АНУ-Их Британийн холбоог магтан сайшаасан ч улс орнууд хэт дотогшоо чиглэсэн бодлого баримтлахын аюулыг сануулж, энх тайван, энэрэнгүй байдлыг чухалчлах тухай нарийн шүүмжүүдийг давхар илэрхийлсэн аж.
Нэг өндөр албан тушаалтан хааныг “Маш чадварлаг дипломатч” гэж тодорхойлжээ.
“Тусгай харилцаа” гэх маргаан
Их Британийн одоогийн Элчин сайд Кристиан Тёрнер “special relationship” буюу “тусгай харилцаа” гэсэн нэршилд дургүйгээ илэрхийлсэн нь энэ ойлголт өнгөрсөн үе рүү хэт хандсан гэж үзэж байгаатай холбоотой аж.
Шүүмжлэгчдийн үзэж байгаагаар, Трампын хэлж буй зарим шүүмжлэл хатуу ч Европын орнууд батлан хамгаалах зардлаа нэмэгдүүлэх шаардлагатай гэсэн нь ор үндэсгүй биш аж.
Дипломатчид хааны “зөөлөн хүч” улс төрийн хурцадмал байдлыг бүрэн шийдэхгүй ч харилцааны сувгийг нээлттэй байлгахад чухал үүрэгтэй гэж үзэж байна.
Афуа Хейгэн “Энэ бол дипломат харилцааг хадгалах төгс боломж” гэж дүгнэжээ.
Их Британийн Ерөнхий сайд Стармер өнгөрсөн үеийн Суэцийн хямралын дараа Хатан хаан II Элизабетын АНУ-д хийсэн айлчлал шиг үр нөлөө үзүүлнэ гэж найдаж байгаа аж.
Хаан өөрөө Вашингтоны төрийн оройн зоог дээр үг хэлэхдээ “1957 онд ээж маань ирэхдээ Суэцийн хямралын дараах харилцааг сэргээхэд тусалсан. Бараг 70 жилийн дараа ийм зүйл давтагдах нь төсөөлөхөд ч бэрх” хэмээн хошигносон байна.
Эх сурвалж: REUTERS
