Латин Америкийн хар тамхины картелуудын хэтэрхий эршүүд, эрэгтэй давамгайлсан (machismo) ертөнцөд заримдаа хамгийн анхаарах ёстой хүмүүс нь эмэгтэйчүүд байдаг.
Саяхан болсон нэг зоригтой ажиллагааны үеэр Мексикийн арми дэлхийн хамгийн их эрэн сурвалжлагдаж байсан хар тамхины наймаачдын нэг болох Немесио Немесио “Эл Мэнчо” Осеґера Сервантесийг мөрдөн олоход яг энэ зүйл тод харагджээ.
Тус ажиллагааны хүрээнд тусгай хүчнийхэн Халиско муж дахь түүний нуугдаж байсан байр луу дайран орсон нь улс даяар олон удаагийн өшөө авалтын шинжтэй хүчирхийллийг өдөөж, хэд хэдэн гадаадын жуулчдыг хүртэл гацахад хүргэсэн байна.
Олон жил оргон зайлсан, Мексик болон АНУ-ын эрх баригчдын аль алиных нь эрэн сурвалжилж байсан, толгой дээр нь 15 сая ам.долларын шагнал тавигдсан энэ хүнийг эцэст нь хэрхэн олж илрүүлсэн нь анхаарал татжээ.
Түүнийг шууд барьсан биш, харин түүний нэгэн хайртай эмэгтэйг мөрдөн хянаснаар илрүүлсэн аж. Тэр эмэгтэй өөрөө мэдэлгүйгээр Мексикийн баруун хэсгийн Тапальпа ууланд байрлах нэгэн овоохойд хүргэсэн байна. Тэнд тэр үеийн хамгийн нэр хүндтэй гэмт хэрэгтнүүдийн нэг нуугдаж байжээ.
Эрх баригчид тухайн эмэгтэйн тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг зориуд бага өгсөн ч энэ хэрэгт түүний оролцоо нь Латин Америкийн хар тамхины картелийн дотоод хүрээлэлд эмэгтэйчүүд ямар чухал үүрэг гүйцэтгэдгийг харуулсан байна.
Энэ бол эршүүд соёл давамгайлсан гэмт хэргийн ертөнц боловч эмэгтэйчүүд нь дээд түвшний “шагналт эхнэр”, тээвэрлэгч, санхүүгийн зохион байгуулагч, бүр гэмт хэргийн толгойлогч хүртэлх бүх шатанд оролцдог аж.
Мэргэжилтнүүдийн хэлснээр, буугаар бууддаг, шууд хүч хэрэглэдэг гишүүд ихэвчлэн эрчүүд байдаг ч эмэгтэйчүүд нь зохион байгуулалт, логистик, санхүүгийн тал дээр илүү давуу байр суурь эзэлдэг байна.
Ялангуяа картелийн удирдагчийн эхнэрүүд байгууллагын үйл ажиллагааны дотоод мэдээлэлд шууд нэвтрэх боломжтой байдаг аж.
Center for Strategic and International Studies-ийн гэмт хэргийн мэргэжилтэн Хенри Зимьер “Хэрэв та дээд түвшний картелийн удирдагчийн эхнэр бол түүний логистик, ажиллагаа, стратегийн талаар мэддэг байх магадлал өндөр.
Тиймээс нөхөр нь баривчлагдах, эсвэл алагдсан тохиолдолд тухайн эмэгтэй бизнесийн том хэсгийг үргэлжлүүлэн удирдах боломжтой” гэж хэлжээ.
“Кокаины хатан хаан”
Латин Америкийн хамгийн алдартай эмэгтэй гэмт хэргийн толгойлогчдын нэг бол Колумбын “Кокаины хатан хаан” гэгддэг Грисельда Бланко юм.
Тэрээр 1970-80-аад оны Майамигийн хар тамхины дайны үед гурван нөхөртэй, бүгд түүний гэмт хэргийн хамтрагчид байжээ.
Тэр үед тэрээр Колумбаас Майами руу олон тонн кокаин тээвэрлэдэг сүлжээг удирдаж байсан, хэдэн арван аллагатай холбоотой гэж эрх баригчид нь үздэг байсан аж.
Түүнийг “Гүнж эх” гэж ч нэрлэдэг байсан бөгөөд маш хатуу хүчирхийлэл үйлддэг , эрэгтэй удирдагчдаас ч илүү харгис байсан гэж тодорхойлдог.
Бланко зөвхөн хүчирхийлэл бус, мөн санхүү, логистикийн зохион байгуулалтаараа хүчтэй байжээ. Тэрээр мөнгөө угаах ажиллагаа явуулж, үл хөдлөх хөрөнгийн бизнес эрхэлж, бүр хар тамхи нуух зориулалттай тусгай дотуур хувцас үйлдвэрлэдэг үйлдвэр хүртэл ажиллуулж байсан аж.
Мэргэжилтнүүдийн хэлснээр, тэр эмэгтэйчүүдийг илүү амархан элсүүлж чаддаг, тэднийг тээвэрлэгч болон бусад үүрэгт ашигладаг байжээ.
Гэсэн ч 1985 онд АНУ-д баривчлагдаж, хар тамхины хэргээр 15 жилийн ял авч, дараа нь нэмэлт аллагын хэргээр давхар ял эдэлсэн байна. 2004 онд суллагдсаны дараа Колумб руу цөлөгдөж, 2012 онд буудуулж амиа алджээ.
Гэр бүлийн бизнес ба эмэгтэй удирдагчид
Чилид “Los Marchant” гэмт хэргийн бүлгийг удирдаж байсан Антонелла Марчант ч мөн санхүү, логистикийн талд гол үүрэг гүйцэтгэж байжээ. Түүний бүлэг Боливиас кокаин оруулж ирж, Сантьяго хотын өмнөд хэсэгт тараадаг байж. Эцэст нь, тэр болон гэр бүлийнхэн нь олон жилийн ял авсан байна.
Энэ хэрэг нь гэмт хэргийн удирдлага заавал хүү өвлөдөг гэсэн ойлголтыг үгүйсгэдэг бөгөөд эмэгтэйчүүд ч манлайлах түвшинд хүрч чаддагийг харуулжээ.
“Ла Хефа” буюу “Дарга эмэгтэй”
“El Mencho”-гийн эхнэр Росалинда Гонсалес Валенсиаг “Ла Хефа” буюу “Дарга” гэж нэрлэгддэг. Тэрээр санхүүгийн маш том сүлжээ удирдаж байсан бөгөөд нөхөр нь хүртэл картелийн удирдлагад гэрлэлтийн холбоогоор дамжин хүрсэн гэж мэргэжилтнүүд үздэг аж.
Түүнийг олон удаа мөнгө угаах, хар тамхины санхүүжилттэй холбоотой хэргээр баривчилж, 2023 онд ял авч, дараа нь сайн зан байдлын улмаас 2025 онд суллагдсан байна.
“Бучона” соёл ба нарко эхнэрүүд
Зарим эмэгтэйчүүд шууд гэмт хэрэгт оролцохгүй ч “Бучона” гэж нэрлэгддэг соёлд багтдаг. Энэ нь ихэвчлэн картелийн удирдагчдын гоёл чимэглэлтэй, тансаг амьдралтай эхнэр, найз бүсгүйчүүдийг хэлдэг бөгөөд пластик мэс засал, үнэт чулуу, сошиал медиагаар тодорхойлогддог.
Энэ төрлийн хамгийн алдартай дүрүүдийн нэг бол Эмма Коронел Айспуро бөгөөд тэрээр “El Chapo” гэгддэг хар тамхины эзэн Хоакин “Эл Чапо” Гусманын эхнэр аж.
Тэрээр залуудаа нөхөртэйгээ танилцаж, дараа нь загвар өмсөгч, инфлюенсер болж, олон нийтийн сүлжээнд алдаршжээ. Гэвч 2021 онд АНУ-д баривчлагдаж, мөнгө угаах болон хар тамхины хэргээр гурван жилийн ял авч, дараа нь суллагдсан байна.
Судлаачдын хэлснээр, Латин Америкийн хар тамхины ертөнцөд эмэгтэйчүүдийн үүрэг улам нэмэгдэж, тэд зөвхөн “эхнэр” биш, харин бизнесийн зохион байгуулагч, санхүүч, зарим тохиолдолд удирдагч хүртэл болсоор байгаа аж.
Эх сурвалж: CNN
