Дэлхийн түүхэнд: Дөрөвдүгээр сарын 20

Нийтэлсэн Э. Цэцэн

2026-04-20

Унших хугацаа-7 мин

Григорийн тооллын жилийн 110 дахь (өндөр жил бол 111 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 255 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдал

1303 – Ромын пап VIII Бонифачийн зарлигаар Сапиенза их сургуулийг байгуулжээ.
1534 – Францын нэрт аялагч Жак Картье анхны аялалаараа Канадын зүүн эрэгт хүрэв.
1653 – Их Британийн улстөрийн зүтгэлтэн Оливер Кромуэль тухайн үеийн парламентаа татан буулгажээ.
1657 – Тенериф орчимд болсон тулаанд Роберт Блейкын доор тулалдсан Английн усан цэрэг Испанийн усан цэргүүдийг бут ниргэв.
- Хойд Америкийн Нью Амстердам буюу одоогийн Нью-Йорк хот шашны эрх чөлөөг соёрхон баталжээ.
1689 – Суудлаасаа буусан Английн хаан II Жеймс Дерри хотод бүслүүлэв.
1770 – Гүрж, Оросын хамтарсан цэргийн хүч Османы цэргийн хүчийг Аспиндзагийн тулаанд буулган авчээ.
1775 – Америкийн хувьсгал: Бостоны бүслэлт эхэлжээ.
1789 – АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жорж Вашингтон Филаделфи хотын Грейс Ферри хотод тангараг өргөв.
1792 – Францы улс Унгар болон Бохемын хаант улсад дайн зарлав. Төд удалгүй Францын хувьсгалын дайн дэгдсэн билээ.
1800 – Йонын аралд орших орос болон осман үндэстнүүдтэй Септинсуларын бүгд найрамдах улс байгуулагдав.
1809 – Абенсбергийн тулаанд оролцсон Австрийн хоёр арми Францын армид ялагдав.
1810 – Каракасын амбан захирагч Испаниас тусгаар тогтнож байгаагаа зарлажээ.
1826 – Британийн аялагч хошууч Гордон Лейнг одоогийн Нигерийн нутагт нэвтэрсэн анхны европ хүн болжээ.
1836 – АНУ-ын конгресс Уисконсин мужийн нутаг дэвсгэрийг соёрхон батлав.
1861 – Америкийн иргэний дайн: Холбооны армийн командлагч Роберт И.Лий албан тушаалаасаа өөрийн хүсэлтээр татгалзжээ.
1876 – Болгар улсад “Дөрөвдүгээр сарын хувьсгал” дэгджээ.
1884 – Ромын пап XIII Лео “Хүний гарал үүсэл” номыг хэвлэн гаргав. Энэ номонд шинжлэх ухаан болон шашны талаас хүний гарал үүслийн талаар тайлбарласан бүтээл байсан юм.
1898 – АНУ-ын Ерөнхийлөгч Уиллиам МакКинли Испани улсад дайн зарлах Конгрессын тогтоолд гарын үсэг зурснаар Испани-Америкийн дайн дэгджээ.
1902 – Нэрт физикч Пьерр болон Мари Кюри нар радын хлоридыг боловсруулав.
1914 – АНУ-ын Колорадо мужийн Лудлоу хотод байрлах нүүрсний уурхайн ажилчид ажил хаях үеэр цагдаагийнхан хүч хэрэглэж 19 хүн амиа алджээ.
1918 – “Улаан Барон” нэрээрээ алдаршсан Германы офицер Манфред фон Рихтофен 79 болон 80 дахь хохирогчоо буудан хороов. Тэрээр дараа өдөр нь холбоотон гүрнүүдийн агаарын довтолгоонд өртөн амиа алсан юм.
1922 – Зөвлөлт Гүржийн нутагт орших Өмнөд Осетын нутгийг ЗХУ-ын Засгийн газар автономи эрхтэй болгожээ.
1939 – Герман даяар удирдагч Адольф Гитлерийн 50 насны ойг тэмдэглэв.
1945 – Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Нацистын Германы Лайпциг хотыг АНУ-ын цэргүүд эзлэн авчээ.
- Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Нацистын Германы удирдагч Адольф Хитлер өөрийн нуувчиндаа Гитлерийн залуусын хөдөлгөөний удирдагчдад “Төмөр загалмай” одонг гардуулав. Түүний эсэн мэнд харагдсан сүүлийн тохиолдол энэ байсан гэдэг.
1946 – “Үндэстнүүдийн Лиг”-ийг татан буулгаж, Нэгдсэн үндэстний байгууллагыг байгуулжээ.
1972 – Аполло сансрын хөтөлбөрийн хүрээнд сар руу ниссэн “Аполло 16” хөлөг саран дээр амжилттай газарджээ.
1999 – Колумбин ахлах сургуулийн халдлага: АНУ-ын Колорадо мужийн Колумбин ахлах сургуульд Эрик Харрис, Дилан Клеболд нар зэвсэглэн халдаж 13 хүнийг хороож, 24 хүнийг шархдуулжээ. Тэд халдлагынхаа дараа өөрсдийнхөө амийг хорлосон юм.
2007 – Жонсоны сансрын төвийн халдлага: АНУ-ын Техас мужийн Хьюстон хотод байрлах “Жонсоны нэрэмжит сансар судлалын төв”-д Уиллиам Филипс гэгч халдаж, хүн барьцаалав. Тэрээр барьцаалсан хүнээ хороож, улмаар өөрийнхөө амийг бүрэлгэжээ.
2008 – Автомашины “Инди кар” уралдаанд оролцсон эмэгтэй жолооч Даника Патрик Японы гараанд түрүүлсэн анхны эмэгтэй тамирчин болов.
2010 – Мексикийн буланд орших газрын тос олборлолтын “Дийпуотер Хорайзон” өрөмдлөгийн станцад гал гарч дэлбэрэн 11 ажилтан амиа алджээ. Үүнээс хойш бүтэн 6 сарын турш газрын тос далайд алдагдсан юм.
2012 – Пакистан улсын Исламабад хотоос холгүй орших “Беназир Бхуттогийн нэрэмжит олон улсын нисэх буудал”-аас хөөрөөд удаагүй байсан нисэх онгоц иргэд суурьшсан бүсэд осолдож 127 хүн амиа алджээ.
2013 – БНХАУ-ын Сычуань мужийн Лүшан аймагт 6.6 магнитудын хүчтэй газар хөдөлж 150 гаруй хүн амиа алдан, 1,500 хүн бэртэж гэмтэв.
2015 – Сомали улсын Пунтлэнд аймгийн Гароу тосгонд НҮБ-ын ажилчид хүнсний тусламж үзүүлж байхад тэсрэх бөмбөг дэлбэрч 10 хүн амиа алджээ.

Мэндэлсэн алдартнууд

1633 – Японы эзэн хаан Комио-Го (1654 онд нас барсан)
1808 – Францын анхны Ерөнхийлөгч III Наполеон (1873 онд нас барсан)
1850 – Линкольны хөшөөг урласан алдарт уран барималч Даниель Честер Френч (1931 онд нас барсан)
1889 – Германы канцлер, Нацистын Германы удирдагч Адольф Хитлер (1945 онд нас барсан)
1890 – Австрийн зургаа дахь Ерөнхийлөгч Адольф Шарф (1965 онд нас барсан)
1918 – Нобелийн шагналт Шведийн физикч Кай Сигбан (2007 онд нас барсан)
1927 – Нобелийн шагналт Швейцарын физикч К.Алекс Мюллер
1936 – Фараогийн арлууд улсын зургаа дахь Ерөнхий сайд Паули Эллефсен (2012 онд нас барсан)
1938 – Олимпын дөрвөн удаагийн алтан медальт Австралийн гүйгч Бетти Кутберт (2017 онд нас барсан)
- Олимпын мөнгө, хүрэл медальт, Европын аварга Германы гүйгч Манфред Киндер
1939 – Норвегийн 22 дахь Ерөнхий сайд Гро Харлем Брундтленд
1945 – Бирмийн найм дахь Ерөнхийлөгч Тейн Сиен
- Олимпын аварга, хүрэл медальт Кенийн гүйгч Нафтали Темү (2003 онд нас барсан)
1949 – Олимп, дэлхийн хүрэл медальт Канадын уран гулгагч Толлер Кренстон (2015 онд нас барсан)
- Италийн 76 дахь Ерөнхий сайд Массимо Д’Алема
- Академийн наадмын хоёр, “Алтан Бөмбөрцөг” наадмын таван удаагийн шагналт нэрт жүжигчин Жессика Лейнж
1960 – Олимпын аварга, Дэлхийн мөнгөн медальт Австралийн гүйгч Дебби Флинтофф-Кинг
1962- Монголын Ардчилсан хувьсгалын удирдагч, улс төрийн зүтгэлтэн Санжаасүрэнгийн Зориг
1964 – “Ирээдүй рүү буцсан нь”, “Чарлигийн сахиусан тэнгэр” киноны од Криспин Глоуер
- Олимпын мөнгөн медальт, Дэлхийн аварга АНУ-ын уран гулгагч Росалин Самнерс
1966 – Хайлтын системийн “Yahoo!” компанийг үндэслэн байгуулалцсан Девид Фило
1968 – Олимпын гурван удаагийн аварга, дөрвөн удаагийн хүрэл медальт, Дэлхийн 14 удаагийн аварга Оросын цаначин Елена Вяльбе
1970 – Монгол Улсын Зууны манлай эстрадын дуучин, Гавьяат жүжигчин Батмөнхийн Сарантуяа
1972 – Америкийн загвар өмсөгч, жүжигчин Кармен Электра
1976 – Ирландын хөлбөмбөгч, хаалгач Шей Гивен
1983 – Америкийн загвар өмсөгч Миранда Керр
1984 – Олимп, дэлхийн аварга, Европын хошой аварга Португалийн гурвын харайгч Нелсон Эвора
1989 – “Флаш” телевизийн цувралын од, жүжигчин Карлос Валдес