2026 оны нэгдүгээр сарын 23-ны байдлаар Иран улсад үргэлжилж буй эсэргүүцлийн хөдөлгөөн улс даяар өргөн хүрээг хамарсан, нийгэм-улс төрийн тогтворгүй байдлыг улам гүнзгийрүүлсэн хэвээр байна.
Анх эдийн засгийн хүндрэл, инфляц, амьжиргааны өртөг огцом нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор эхэлсэн жагсаал, эсэргүүцэл богино хугацаанд засгийн газрын бодлого, улс төрийн тогтолцоонд чиглэсэн өргөн хүрээтэй бослогын шинжтэй болж хувирсан юм.
Тегеран болон бусад томоохон хотуудаас гадна муж, жижиг хот суурин газруудад хүртэл эсэргүүцлийн ажиллагаа тасралтгүй үргэлжилж, иргэд гудамжинд гарч, үзэл бодлоо илэрхийлсээр байна.
Эсэргүүцэгчид авлига, эдийн засгийн тэгш бус байдал, иргэний эрх чөлөө хязгаарлагдаж буйд дургүйцлээ илэрхийлж, бодит өөрчлөлт хийхийг шаардаж байгаа нь хөдөлгөөний гол агуулга болж байна.
Үүний хариуд Ираны эрх баригчид аюулгүй байдлын хүчийг өргөн хэмжээнд ашиглаж, жагсаал цуглааныг тараах, хяналтад авах арга хэмжээ авч байна.
Хүч хэрэглэсэн мөргөлдөөн олон газарт гарч, баривчилгаа олноор хийгдсэн тухай дотоод, гадаадын эх сурвалжууд мэдээлж буй.
Гэвч интернэт болон мэдээллийн сувгуудыг хязгаарласантай холбоотойгоор бодит нөхцөл байдлын талаарх мэдээлэл тасалдсан, баталгаажуулахад хүндрэлтэй хэвээр байна.
Энэ нь олон улсын анхаарлыг татаж, хүний эрхийн зөрчил гарч болзошгүй талаар болгоомжлол нэмэгдэхэд хүргэжээ.
Олон улсын хамтын нийгэмлэг Иранд үүсээд буй нөхцөл байдлыг анхааралтай ажиглаж, хүчирхийллийг зогсоох, иргэдийн амь нас, эрхийг хамгаалах шаардлагыг удаа дараа тавьсаар байна.
Зарим улс орон болон байгууллагууд тайван замаар асуудлыг шийдвэрлэхийг уриалж, мэдээллийн ил тод байдлыг хангахыг Ираны эрх баригчдаас шаардаж байгаа юм.
Иранд өрнөж буй бослого нь зөвхөн эдийн засгийн бэрхшээлээс үүдсэн богино хугацааны эсэргүүцэл бус, харин нийгмийн гүн гүнзгий асуудлууд, улс төрийн тогтолцооны талаарх иргэдийн бухимдлыг илэрхийлсэн урт хугацааны сорилт болж хувирч байна.
Цаашдын нөхцөл байдал хэрхэн өрнөх нь дотоод бодлогоос гадна олон улсын дарамт, хэлэлцээ, иргэдийн эсэргүүцлийн эрч хүчээс ихээхэн хамаарах төлөвтэй байна.
Эх сурвалж: NCR-IRAN
Т.НЭРГҮЙБААТАР
