Дэлхийн түүхэнд: Дөрөвдүгээр сарын 4

Григорийн тооллын жилийн 94 дахь (өндөр жил бол 95 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 271 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдал

• МЭӨ 503 – Ромын зөвлөлийн гишүүн Агриппа Менениус Ланатус Сабинесийн тулааны ялалтыг тэмдэглэн, цэргийн сүрт парад зохион байгуулах шийд гаргажээ.
• 1147 – Москва хотын талаар түүхэн сурвалж бичигт анх удаа дурдав.
• 1460 – Базелын их сургууль байгуулагджээ.
• 1581 – Английн аялагч, дэд-адмирал Френцис Дрейк дэлхийн эргэлтийн талаарх өөрийн үзлээ боловсруулав.
• 1660 – Бредагын тунхаг батлагдсанаар II Чарльз Их Британийн хаан ширээнд суужээ.
• 1721 – Их Британийн анхны ерөнхий сайдаар Сир Роберт Уолпол томилогдов.
• 1768 – Английн нийслэл Лондон хотод Филип Астли орчин үеийн циркийг байгуулжээ.
• 1796 – Нэрт палеонтологич Жорж Кувье анхны лекцээ оюутнуудад уншсан байна.
• 1812 – АНУ-ын ерөнхийлөгч Жеймс Мэдисон Их Британи улсад 80 өдрийн худалдааны хориг тавьжээ.
• 1814 – Наполеон Бонапарт эрх ямбаасаа татгалзаж өөрийн хүүдээ эрх мэдлээ шилжүүлснээр Францын хаан ширээнд II Наполеон суув.
• 1818 – АНУ-ын Конгресс 13 улаан, цагаан хөндлөн зураас, цэнхэр дэвсгэр дээр нэгж од нь нэг мужийг төлөөлсөн төрийн далбааг соёрхон баталжээ. Тухайн үед АНУ-ын далбаан дээрх од 20 ширхэг байсан юм.
• 1841 – АНУ-ын ерөнхийлөгч Уиллиам Хенри Харрисон хатгалгааны улмаас насан эцэслэв. Тэрээр АНУ-ын ерөнхийлөгчийн түүхэнд бүрэн эрхийнхээ хугацаанд насан эцэслэсэн анхны ерөнхийлөгч болжээ. Мөн тэрээр АНУ-ын ерөнхийлөгчийн албан тушаалыг хамгийн богино хугацаанд буюу ганцхан сарын хугацаанд хашсан юм.
• 1850 – АНУ-ын Лос-Анжелес хот байгуулагджээ.
• 1865 – Америкийн иргэний дайн: Холбоотны арми Виржини мужийн Ричмонд хотыг эзлэсний дараахан АНУ-ын ерөнхийлөгч Абрахам Линкольн тус хотд айлчилжээ.
• 1866 – Хаант Оросын Санкт Петербург хотод хаан II Александрын амь насанд халдах оролдлогоос арай гэж амь мултрав. Түүнд радикал үзэлтэй Дмитрий Каракозов халдахыг завдсан байна.
• 1887 – АНУ-ын Канзас мужийн Аргонио хотын захирагчаар Сюзанна М.Солтер сонгогджээ. Ингэснээр АНУ-ын засаг захиргаа удирдлагын нэгжийн түүхэнд энэ суудалд суусан анхны эмэгтэй болсон юм.
• 1905 – Энэтхэгийн Кангри хөндийд хүчтэй газар хөдөлж 20,000 гаруй хүн амиа алдаж, ихэнх барилга, байгууламж нурж сүйджээ.
• 1913 – Балканы анхдугаар дайн: Элленикийн нисэх хүчний нисгэгч Эмманули Аргиропулос онгоцтойгоо осолдсон анхны нисгэгч болов.
• 1925 – Герман улсад СС буюу Шутцштаффел байгуулагджээ.
• 1939 – Иракын хаан ширээнд II Файзал суув.
• 1944 – Дэлхийн II дайн: Англи-Америкийн цэргийн хамтарсан хүч Бухарестын газрын тосны агуулахыг бөмбөгджээ. Үүний улмаас 3,000 гаруй энгийн иргэн амиа алдсан байна.
• 1945 – Дэлхийн II дайн: Германы Ордруфын бөөнөөр хорих лагерыг Америкийн цэргүүд чөлөөлөв.
  • Дэлхийн II дайн: Америкийн цэргүүд Кассел хотыг эзлэжээ.
  • Дэлхийн II дайн: Зөвлөлтийн цэргүүд Унгар улсыг эзлэв.
• 1949 – 12 улс Умард Атлантын гэрээнд гарын үсэг зурснаар НАТО байгуулагджээ.
• 1958 – Дугуй цагираган дунд хөндлөн зураас, хоёр хажуу талд ташуу зураас бүхий энхтайвны билгэ тэмдэг анх удаа ашиглагдав.
• 1960 – Францын засгийн газар Малигийн холбооны тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрчээ. Уг холбоонд Судан болон Сенегал улс багтаж байжээ.
• 1964 – Америкийн алдарт Биллбордын шилдэг 100 дууны жагсаалтын эхний таван байрт алдарт Битлз хамтлагын дуу бичигдэв.
• 1967 – Иргэний эрхийн төлөө цогтой тэмцэгч Мартин Лютер Кинг Нью-Йорк хотын Риверсайдын сүмд “Вьетнамын ард: Аниргүйг цочоосон цаг хугацаа” илтгэлээ олон нийтэд тавьжээ.
• 1968 – Иргэний эрхийн төлөө цогтой тэмцэгч Мартин Лютер Кинг Теннесси мужийн Мемфис хотын нэгэн мотельд Жеймс Өрл Рей гэгчийн гарт амь насаа алдав.
  • Аполло сансрын хөтөлбөр: АНУ-ын Сансар судлалын агентлаг “Аполло 6” хөлгийг хөөргөжээ.
  • Грекын хөлбөмбөгийн А.Е.К Афин баг Европын цомд түрүүлж, тус улсын хөлбөмбөгийн түүхэнд энэ цомыг хүртсэн анхны баг болов.
• 1969 – Америкийн эмч Дентон Күүли хиймэл зүрх суурилуулах мэс ажилбарыг дэлхийн анагаах ухааны түүхэнд анх удаа гүйцэтгэжээ.
• 1973 – АНУ-ын Нью-Йорк хотод Дэлхийн худалдааны төв нээгдэв.
• 1975 – АНУ-ын Нью Мексико мужийн Албукерк хотод бизнесийн хамтрагчид болох Билл Гейтс, Пол Аллен нар “Майкрософт” компанийг байгуулжээ.
• 1976 – Кампожийн хунтайж Нородом Сианук эрх мэдлээсээ татгалзаж, гэрийн хорионд оров.
• 1979 – Пакистаны ерөнхий сайд Зульфикар Али Бхуттог цаазлав.
• 1983 – Сансрын “Шаттл” хөтөлбөрийн дагуу “Челленжер” хөлөг хөөрч, сансрын уудамд гарчээ.
• 1984 – АНУ-ын ерөнхийлөгч Роналд Рейган олон улс даяар химийн зэвсгийг хориглохыг уриалав.
• 1988 – АНУ-ын Аризона мужийн амбан захирагч Иван Мекам авлигийн хэрэгт холбогдож, албан тушаалаасаа огцорчээ.
• 1991 – Хонг Конгын үндэсний ассемблейн долоодугаар хуралдаанаар одоогийн төрийн далбааг соёрхон батлав.
• 1994 – Алдарт “Нетскейп” компанийг Марк Андреессен, Жим Кларк нар хамтран байгуулжээ.
• 1996 – Дэлхийтэй маш ойрхон өнгөрсөн “Хиакутаке” сүүлт одны зургийг АНУ-ын солир судлалын төв авчээ.
• 2002 – Анголын засгийн газар босогчидтой энхийн гэрээ байгуулснаар тус улсын иргэний дайн эцэслэв.
• 2013 – Энэтхэгийн Тане хотод орших нэгэн барилга нурсаны улмаас наад зах нь 70 хүн амиа алджээ.

Мэндэлсэн алдартнууд

• 1879 – Олимпын аварга Германы завьчин Густаф Гослер (1940 онд нас барсан)
• 1916 – Сербийн арав дахь ерөнхийлөгч Никола Любичич (2005 онд нас барсан)
• 1928 – АНУ-ын Эрх чөлөөний медальт, яруу найрагч Майа Анжелу (2014 онд нас барсан)
• 1932 – Дуу бичлэгийн алдарт “Ариста” студийг үндэслэгч Клайв Дейвс
  • Оросын нэрт найруулагч, зохиолч Андрей Тарковский (1986 онд нас барсан)
• 1933 – Европын аварга Британийн дундын зайн гүйгч Брайн Хьюс
• 1944 – Олимпын мөнгө, хүрэл медальт Бразилийн гурвын харайгч Нелсон Пруденсио (2012 онд нас барсан)
• 1950 – Академийн наадмын шагналт найруулагч, жүжигчин Кристин Лахти
• 1952 – Олимп, тивийн аварга Германы өндрийн харайгч Росмари Акерманн
  • Олимпын мөнгөн медальт, Дэлхийн аварга Канадын уран гулгагч Карен Магнюссен
• 1965 – “Чаплин”, “Төмөр хүн” киноны од бага Роберт Дауни
• 1970 – Олимпын аварга Оросын өндрийн харайгч Елена Елесина
• 1979 – Академийн наадмын шагналт Австралийн жүжигчин Хийт Леджер (2008 онд нас барсан)
• 1981 – Дэлхийн хошой хүрэл, Европын хүрэл медальт Оросын гурвын харайгч Анна Пятых
• 1983 – “Менталист” цувралын од жүжигчин Аманда Ригетти
• 1984 – Олимпын хошой хүрэл, Дэлхийн гурван мөнгө, Европын дөрвөн удаагийн аварга Оросын усанд сэлэгч Аркадий Вятчанин
• 1987 – Германы хөлбөмбөгч Сами Хедира
• 1993 – Америкийн сагсанбөмбөгч Френк Камински

Эх сурвалж: WIKIPEDIA