Ойрхи Дорнодод өрнөж буй мөргөлдөөн нь байгалийн хийн болон нефтийн үнийг өсгөж, Европын Холбооны эдийн засагт ноцтой хохирол учруулж байна. Энэ цохилтыг зөөлрүүлэх мөнгө Европт дутагдаж байгаа аж. Учир нь, олон улсын өр хэдийнж маш өндөр түвшинд хүрсэн талаар мэдээлж буй юм.
Нөөцийн дутагдал
Газрын тосны үнэ нэг баррель нь 100 ам.доллар давж, байгалийн хий 1000 шоо метр тутамд 600 ам.доллар хүрч өссөн байна. The Wall Street Journal “Улстөрчид туслахыг оролдож байгаа ч тэдний боломж дөрвөн жилийн өмнөхөөс хамаагүй хязгаарлагдмал болсон” гэж мэдээлжээ.
2022 онд ОХУ-тай харилцаа тасарснаас үүдэн Европт эрчим хүчний үнэ огцом өсөхөд засгийн газрууд иргэд, бизнесийг дэмжихэд олон тэрбум евро зарцуулж байсан. Харин одоо ийм боломж бараг байхгүй болсон. Тухайлбал, Франц улсын өр сүүлийн 60 жилд байгаагүй өндөр түвшинд хүрч, зээл авах зардал ч өссөн байна.
Урсула фон дер Ляйений хэлснээр, Ойрхи Дорнодын мөргөлдөөний эхний 10 хоногт л шатахууны импортод нэмэлтээр 3 тэрбум евро зарцуулсан нь татвар төлөгчдөд дарамт болж байгаа аж.
Эдийн засагт үзүүлэх нөлөө
Олон улс оронд инфляци хурдасч, ДНБ-ий өсөлт удааширч буйг мэргэжилтнүүд онцолж байна. Логистикийн зардал огцом өсөж, хөдөө аж ахуйн салбарт бордоо болон дизель түлшний үнэ нэмэгджээ. Энэ нь фермерүүдэд дарамт болж, улмаар хүнсний бүтээгдэхүүний үнэ өсөх нөхцөл бүрдүүлж байгаа аж.
Шинжээчид “Цахилгааны тариф өсөх нь металлурги, машин үйлдвэрлэл зэрэг эрчим хүч их шаарддаг салбаруудын үйлдвэрлэлийн зардлыг нэмэгдүүлнэ. Нефтийн өндөр үнэ нь боловсруулах үйлдвэрүүдэд ч сөргөөр нөлөөлнө.
Хэрэв мөргөлдөөн 1.5-2 сараас илүү хугацаанд үргэлжилвэл аж ахуйн нэгжүүд дампуурах, ажилгүйдэл нэмэгдэх, нийгмийн хүндрэл үүсэх эрсдэлтэй” гэж анхааруулжээ.
Британийн эдийн засагч “Нефтийн үнэ нэг баррель нь 125 ам.доллараас давбал Европын эдийн засаг уналтад орж болзошгүй” гэж үзэж байна.
Европын сонголтууд
Европын Холбоо ОХУ-ын эрчим хүч рүү “буцах”-ыг хүсэхгүй байгаа бөгөөд үүнийг стратегийн алдаа гэж үзэж буй аж. Мөн зарим улс оронд олгосон тусгай хөнгөлөлтийг цуцлах талаар ч яригдаж эхэлжээ. Ийм нөхцөлд Европт хоёр л сонголт үлдэж буй юм байна. Энэ нь:
- Зарцуулалтаа танах (хөрөнгө оруулалт, нийгмийн дэмжлэгийг бууруулах)
- Эсвэл улсын өрийг улам нэмэгдүүлэх аж.
Эхний хувилбарт дэд бүтэц, “ногоон шилжилт”, боловсрол, эрүүл мэнд зэрэг салбарууд хамгийн ихээр хохирно гэж үзэж байгаа бол хоёр дахь хувилбар нь өрийн үйлчилгээний зардлыг огцом өсгөж, инфляц нэмэгдэх, бондын өгөөж өсөх зэрэг эрсдэл дагуулах аж.
Эх сурвалж: RIA NOVOSTI
