Григорийн тооллын жилийн 67 дахь (өндөр жил бол 68 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 298 өдөр үлдэж байна.
Онцлох үйл явдал
- 1010 – Перс хэлний нэрт соён гэгээрүүлэгч Фердовси алдарт домгийн найраглал болох “Шахнаме” найраглалаа бичиж дуусгажээ.
- 1576 – Испанийн нэрт аялагч Диего Гарсиа де Паласио эртний Маяачуудын соёл иргэншлийн хотыг Копан хотоос илрүүлэв.
- 1618 – Нэрт германы одон оронч Йоханнес Кеплер гараг эрхэсийн хөдөлгөөний гуравдугаар хуулиа боловсруулжээ.
- 1655 – Английн иргэн Жон Касор Хойд Америкийн колонид боолыг хуулийн дагуу нийлүүлэв.
- 1702 – Английн хатан II Меригийн бага дүү Анна Стюарт хатан хаан болов. Тэрээр Англи, Шотланд, Ирландыг хамтатган захирах болжээ.
- 1722 – Гулнабадын тулаанд Ираны Сефевийн эзэнт гүрэн Афганистаныг эзлэв.
- 1736 – Афшаридын ханлигыг үндэслэгч Надер Шах Ираны Шах болжээ.
- 1775 – Алдарт философич Томас Пейн “Америк дахь Африкын боолчлол” бүтээлээ хэвлүүлж, Хойд Америк дахь боолчлолын асуудлыг хөндөв.
- 1801 – Египетын Абукир хотод Сир Ральф Аберкромбигийн удирдлага дор Британийн цэргүүд газарджээ. Ингэснээр Египет, Сири дэх Францын ноёрхол өндөрлөсөн юм.
- 1817 – Нью-Йоркийн хөрөнгийн бирж байгуулагджээ.
- 1844 – Швед-Норвегийн хаан ширээнд I Оскар суув.
- 1862 – Америкийн иргэний дайн: Хемптон Рөүдийн тэнгисийн тулаан эхэлжээ.
- 1868 – Японы Осака мужийн Сакай боомтод ирсэн Францын 11 завьчинг Японы самурайнууд хороов.
- 1910 – Францын нисгэгч Реймонд де Ларош нисгэгчийн үнэмлэх авсан анхны эмэгтэй нисгэгч болжээ.
- 1914 – Тайланд улсад Дон Муеанг олон улсын нисэх буудлаас анхны нисэл үйлдсэн байна.
- 1916 – Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Иракын Кут хотыг бүслэх Британийн цэргийн ажиллагаа бүтэлгүйтжээ.
- 1917 – Хаант Оросын Санкт Петербург хотод олон улсын эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах өдөр олон нийтийг хамарсан жагсаал болов. Ингэснээр Оросын хоёрдугаар сарын хувьсгал эхэлжээ.
- 1920 – Арабын хойг дахь анхны орчин үеийн улс болох Сирийн Арабын хаант улс байгуулагдав.
- 1921 – Испанийн нийслэл Мадрид хотод орших парламентын ордны урд тус улсын Ерөнхий сайд Эдуардо Дато Ирадьер бусдын гарт амиа алджээ.
- 1924 – АНУ-ын Юта мужийн Кастл Гейтын уурхай нурж 172 уурхайчин амиа алдав.
- 1937 – Испанийн иргэний дайн: Гуадалахарагын тулаан эхэлжээ.
- 1942 – Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Японы эзэн хааны арми Дорнод Голландын Энэтхэг буюу Индонези улс руу цэрэг илгээх шийдвэр гаргажээ.
- Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Японы эзэн хааны арми Бирмын Рангүүн хотыг эзлэв.
- 1947 – Бүгд найрамдах Хятад улсын армын 11 мянган цэрэг тусгаар тогтнолын төлөөх анхны томоохон тулаанаа амжилттай болгов. Үүний уршгаар олон мянган жирийн иргэд, эрдэмтэн мэргэд амиа алдсан юм.
- 1949 – Францын Элисейн ордонд Францын Ерөнхийлөгч Винсен Урол, Вьетнамын экс хаан Аннам Бао Дай нар Вьетнамын тусгаар тогтнолын тунхагт гарын үсэг зуржээ. Гэсэн ч тусгаар Вьетнамчууд дотроо үзэл суртлаар хуваагдаж, Вьетнам, Бүгд найрамдах ардчилсан Вьетнам болж хоёр хуваагдав.
- 1957 – Египетийн Засгийн газар Суэцийн сувгийн ажлыг дахин эхлүүлжээ.
- 1963 – Сирийн засгийн эрхэнд Бахат нам гарав. Ингэснээр тус улсыг цөөхөн хүн захирах нөхцөл бүрдсэн юм.
- 1965 – Вьетнамын нутаг дэвсгэрт АНУ-ын 350 тэнгисийн цэрэг нэвтрэн орсноор Вьетнамын дайн дэгдэх нөхцөл бүрдэв.
- 1966 – Ирландын Даблин хотод байрлах “Нелсоны багана” бөмбөгдөлтөд өртөн нуржээ.
- 1971 – Зууны тулаан: Дэлхийн боксын домог болох Мохаммед Али, Жое Фрейзер нарын хооронд тулаан болов. Тус тулаан 15 раунд үргэлжилж Жое Фрейзер ялалт байгуулжээ.
- 1974 – Францын нийслэл Парис хотод Шарль де Голийн нисэх онгоцны буудал байгуулагдав.
- 1979 – Электрон барааны “Филипс” компани компакт дискийг бүтээж, худалдаанд гаргажээ.
- 1983 – АНУ-ын Ерөнхийлөгч Роналд Рейган хэлсэн үгэндээ ЗХУ-ыг “Чөтгөрийн эзэнт гүрэн” гэж цоллов.
- 1985 – Ливаны шашны удирдагч Сайед Мохаммад Хуссейн Фадлаллагын амь насанд халдах зорилгоор Ливаны нийслэл Бейрут хотын нэгэн сүмд бөмбөг дэлбэрэв. Дэлбэрэлтийн улмаар 45 хүн амиа алдаж, 175 хүн гэмтэж бэртжээ.
- 2004 – Иракын засгийн зөвлөл шинэ үндсэн хуульд гарын үсэг зурав.
- 2014 — Малайзын Куала-Лумпураас Хятадын Бээжинг зорьж, 239 хүн тээн шөнөөр хөдөлсөн Боинг-777 загварын нисэх онгоц Хятадын өмнөд тэнгис дээгүүр нисч яваад ор сураггүй алга болов.
- 2017 – Мальтын Гозо аралд орших “Номин Цонх” нэрт сэнж хад цаг агаарын тааруу байдлын улмаас нурж, үгүй болжээ.
- 2021 – Олон улсын эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах өдрөөр Мехико хотод байсан жагсаал сүүлдээ эмх замбараагүй байдал болон хувирч цагдаагийн 62 алба хаагч, 19 энгийн иргэн шархаджээ.
Мэндэлсэн алдартнууд
- 1839 – Аяга таваг угаах машиныг зохион бүтээгч Жозефин Кохрейн (1913 онд нас барсан)
- 1848 – Хүүхдийн паркын “галзуу хулгана”-ыг зохион бүтээгч ЛаМаркур Адна Томпсон (1917 онд нас барсан)
- 1879 – Нобелийн шагналт Германы химич Отто Ханн (1968 онд нас барсан)
- 1886 – Нобелийн шагналт Америкийн химич Эдуард Калвин Кендалл (1972 онд нас барсан)
- 1907 – Грекын гурав дахь Ерөнхийлөгч Константинос Караманлис (1998 онд нас барсан)
- 1910 – Академийн наадмын шагналт жүжигчин Клейр Тревор (2000 онд нас барсан)
- 1921 – “Гиллиганы арал” олон ангит киноны од жүжигчин Алан Хейл (1990 онд нас барсан)
- 1924 – Нобелийн шагналт Францын физикч Гиоргес Чарпак (2010 онд нас барсан)
- 1937 – Руанда улсын гурав дахь Ерөнхийлөгч Жувенал Хабяримана (1994 онд нас барсан)
- 1939 – Олимпын зургаан удаагийн, дэлхийн хоёр удаагийн аварга ЗХУ-ын гүйлтийн тэшүүрч Лидия Скобликова
- 1942 – Олимпын алт, мөнгөн медальт Америкийн хөнгөн атлетикч Анн Пейкр
- 1944 – Оросын дуучин Сергей Никитин
- 1973 – Мэргэжлийн сүмоч, улстөрч Кёкүшюзан Даваагийн Батбаяр
- 1983 – Бразилийн хөлбөмбөгч Андре Сантос
- 1984 – Словенийн сагсан бөмбөгч Саша Вуячич
- 1990 – Испанийн хөлбөмбөгч Асиер Илларраменди
- Уимбледоны хоёр удаагийн аварга Чехийн теннисч Петра Квитова
Эх сурвалж: WIKIPEDIA
